chapter9

Świat obiektów

Przykład 8.1: o_sumator

class Sumator():
    wynik = 0
    krok=1

    def dodaj(self, ile):
        self.wynik+=(ile*self.krok)
        return self.wynik

Sumator.wynik=1
sumator1=Sumator()
Sumator.wynik=2
Sumator.krok=2
sumator2=Sumator()

for ilosc_krokow in (1,1,2):
    print('sumator1: %s' % sumator1.dodaj(ilosc_krokow))
    print('sumator2: %s' % sumator2.dodaj(ilosc_krokow))

print('wlasnosc klasy: %s' % Sumator.wynik)
print('metoda klasy dla obiektu sumator1: %s' % Sumator.dodaj(sumator1,1))

Objaśnienie:

Choć przykład nie jest zbyt złożony, to nawet doświadczonym programistom może sprawić problem przewidzenie wyników na podstawie kodu programu. Klasa Sumator można służyć do pamiętania (we własności o nazwie wartosc) odległości pokonanej krokami długości „krok” (inna własność obiektu).

Przykład 8.2: o_sumator2

class Sumator2():
    wynik = 0
    krok = 0

    def __init__(self,start,krok):
        self.wynik=start
        self.krok=krok

    def dodaj(self, ile):
        self.wynik+=(ile*self.krok)
        return self.wynik

sumator1=Sumator2(1,2)
sumator2=Sumator2(2,2)

for ilosc_krokow in (1,1,2):
    print('sumator1: %s' % sumator1.dodaj(ilosc_krokow))
    print('sumator2: %s' % sumator2.dodaj(ilosc_krokow))

Objaśnienie:

Zdefiniowaliśmy klasę Sumator2 i utworzyli dwa obiekty tej klasy, inicjując ich własności z chwilą tworzenia. Służy do tego specjalna funkcja zdefiniowana w klasie obiektu zwana konstruktorem (lub kreatorem). Nosi ona nazwę init i jest wywoływana za każdym razem, gdy tworzymy obiekt. Zapis Sumator(2,2) oznacza: utwórz obiekt i wywołaj konstruktora init z parametrami (2,2).

Ponieważ własności są inicjowane w konstruktorze – dwie pierwsze linijki definicji klasy (wynik = 0 i krok = 0) są zbędne. Pozostawiamy często takie inicjowanie wyłącznie dla jasności kodu (aby nie musieć analizować kodu konstruktora, aby ustalić jakie obiekt danej klasy ma własności.

Poprzedzając nazwę zmiennych słowem self wskazujemy, że chodzi o własność obiektu, a nie o zwykłą zmienną lub parametr. Także definicja każdej funkcji będącej metodą klasy powinna zawierać jako pierwszy parametr self - jest przez niego przekazywany obiekt na rzecz którego wywołujemy funkcję.

Mamy więc dwa magiczne momenty (dziejące się poza naszym kodem) na które należy zwrócić uwagę:

z chwilą tworzenia obiektu wywoływany jest konstruktor init
z chwilą wywołania metody dla danego obiektu, zostaje on przekazany przez dodatkowy parametr self (nazwa stosowana zwyczajowo – ale nie spotyka się raczej jej zmiany).